زندگینامه

مشرف الدین مصلح بن عبدالله شیرازی معروف به "سعدی شیرازی" یا "شیخ شیرازی" یکی از نویسندگان و شعرای مشهور ایرانی در قرن هفتم هجری قمری است. تاریخ تقریبی تولد سعدی را بین سال های 600 تا 615 هجری قمری نوشته اند.سعدی در کودکی پدر خود را از دست داد. بیشتر اعضای خانواده او اهل علم، دین و دانش بودند. چنانچه خود نیز می گوید:همه قبیله ی من، عالمان دین بودند مرا معلم عشق تو، شاعری آموخت. این شاعر گرانقدر در سنین در جوانی، جهت تحصیل ادب، تفسیر، فقه، کلام و حکمت به مدرسه نظامیه در بغداد رفت. او در این مدرسه که مهمترین مرکز علم و دانش آن زمان محسوب می شد در درس استادان معروفی چون سهروردی شرکت کرد. پس از آن به شام، مراکش، حبشه و حجاز سفر کرد و سپس به شهر شیراز بازگشت و دست به خلقت شاهکارهای خود زد. سعدی در روزگار سلطنت "اتابک ابوبکر بن سعد" به شیراز بازگشت و در همین ایام دست به خلقت شاهکارهای جاودان خودبه نام بوستان و گلستان زد و آنها را به نام «اتابک» و پسرش سعد بن ابوبکر کرد. برخی معتقدند که او لقب سعدی را نیز از همین نام "سعد بن ابوبکر" گرفته است. سعدی در سال 655، بوستان یا سعدی نامه را به نظم نوشت و در سال بعد گلستان را به رشته تحریر درآورد. علاوه بر این موارد ، سعدی قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیع بند، رباعیات و مقالات و قصاید عربی نیز سروده و نوشته است که همه در کلیات سعدی جمع آوری شده است. تاریخ دقیق فوت او مشخص نشده است اما در منابع موثق تاریخ درگذشت او را در میان سالهای 690 تا 694 هجری تخمین زده اند . آرامگاه ابدی سعدی در شهر شیراز است. سعدی پس از سقوط سلطنت سلغریان، بار دیگر از شیراز خارج شد و به بغداد و حجاز رفت. در بازگشت به شیراز با وجودی که مورد احترام بزرگان فارس بود اما به انزوا و خلوت پناه برده و به ریاضت مشغول شد. سعدی، شاعری جهان گرد و مسافر سرزمین های دور بود که خود را با تاجران ادویه و کالا و زائرین امکان مقدس همراه می ساخت. حکایت های بسیاری از پادشاهان شنیده و با روزگار مدارا می کرد. سعدی در سفرهای خود تنها به دنبال تنوع، طلب دانش و آگاهی از فرهنگ و رسوم مختلف نبود بلکه هر سفر برای او تجربه ای معنوی داشت. توشه این سفرها برای سعدی سرشار از قصه ها، روایات و مشاهدات بود که ریشه در واقعیت زندگی داشت؛ چنان چه در هر حکایت گلستان، هر عبارت از پس هزاران تجربه و آزمایش به شیوه ای یقینی بیان می شود، به طوری که هر حکایت بیش از اینکه جنبه تخیل و نظر داشته باشد، حاصل دنیای تجارب عملی است. شاید به همین دلیل عینی بودن، پند و اندرزهای سعدی بسیار دلنشین هستند، گرچه نحوه بیان هنرمندانه آنها نیز سهم عمده ای در این آثار دارد. از سوی دیگر خلق بوستان و گلستان به فاصله چند ماه، نشان از گنیجینه دانایی، تجارب اجتماعی، ادبی و عرفان سعدی دارد. آثار سعدی شیرازی علاوه بر اینکه عصاره و چکیده اندیشه ها و تأملات عرفانی و اجتماعی و تربیتی او می باشد، آیینه خصایل و خلق و خوی و منش ملتی کهنسال است به همین دلیل هرگز شکوه و درخشش خود را از دست نخواهد داد. ویژگی های آثار سعدی در نگاه اول اشعار و متون آثار سعدی ساده و آسان به نظر می رسند و دارای کلمات سخت و نارسا نمی باشد، به طوری که در قرون مختلف، همه افراد با این آثار به راحتی ارتباط برقرار کرده اند. اما از جنبه دیگر آثار سعدی ممتنع به معنای دشوار و غیر قابل دسترس هستند. یعنی در نگاه اول همه سخنان سعدی را به راحتی متوجه می شوند اما سخن گفتن مانند او هدف و کاری سخت و دشوار است. برخی دیگر از ویژگی های آثار سعدی عبارتند از: موسیقی سعدی در سبک و زبان شعرهای خود از موسیقی و عوامل موسیقی ساز بهره می برد و اغلب از اوزن عروضی استفاده کرده است. علاوه بر این به شیوه مؤثری از عوامل استفاده می کرد که هر کدام به نوعی موسیقی کلام او را بیشتر می کردند؛ عواملی مانند واج آرایی، تکیه های مناسب، انواع جناس، هم حروفی های آشکار و پنهان، تکرار کلمات، موازنه های هماهنگ لفظی در ادبیات و لف و نشرهای مرتب و ... استفاده از این عناصر به گونه ای هنرمندانه است که شنونده پیش از آنکه متوجه صنایع به کار رفته در آن شود، زیبایی، هماهنگی و لطافت شعر او را جذب می کند. بگذار تا مقابل روی تو بگذریم دزدیده در شمایل خوب تو بنگریم شوق است در جدایی و جور است در نظر هم جور به که طاقت شوقت نیاوریم

خاطرات

.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

وصیت نامه

.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

اهداف و سلوک

.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................